Kitab??l?qda ilk t?cr?bi, sanball? t?dqiqat i?i

22-05-2015, 14:45
1 047

Kitabçılıqda ilk təcrübi, sanballı tədqiqat işi


Az?rbaycan Yaz???lar v? Jurnalistl?r Birlikl?rinin ?zv?,
Az?rbaycan Respublikas? Prezidentinin T?qa?d Fondunun t?qa?d??s?,

Kitab ?ap? i?inin bir t?dqiqat sah?si olmas? t?kc? ehtimal deyil; bu proses h?m d? elmi ger??klikdir v? kitab?n b?dii v? texniki t?rtibat m?s?l?l?rini d? geni? ??kild? ?z?nd? xarakteriz? edir. ?lb?tt?, kitab, t?rtibat v? ?ap z?rur?ti poliqrafik sistemin beyn?lxalq ?saslar?n? ?z?nd? ehtiva edir; bu z?min kitab??l???n b?dii-poliqrafik formas? il? d? t?cr?bi m??zl?r? s?b?b yarad?r. He? ??bh?siz, 1978-ci ild?n Az?rbaycan n??riyyat-poliqrafiya sistemind? ?al??an, respublikan?n n??riyyat sistemind? ?z?n?m?xsus yeri v? x?susi ??kisi olan poliqrafiya m?t?x?ssisi ?rad? ?l?sg?rovan?n 2015-ci il tarixd? «T?hsil» m?tb??sind? i??q ?z? g?rm?? «Az?rbaycan kitab?n?n b?dii v? texniki t?rtibat tarixi» kitab-monoqrafiyas?nda bu dinamik s?ciyy? ?z?n? qabar?q g?st?rir: monoqrafiya ilk ?sasl? elmi-t?dqiqat i?i kimi diqq?t ??kir, burada kitab?n ?ap ?sullar?, poliqrafiya texnika v? texnologiyas?n?n, h?m?inin n??riyyat-poliqrafiya sisteminin inki?af s?viyy?si v? s. ?trafl? ilk t?cr?bi ?sasl? m?nb? kimi ara?d?r?l?r.
Monoqrafiyada kitab??l?q, kitab?n b?dii v? texniki t?rtibat i?i, poliqrafiya-n??riyyat sistemi, bu sah?d? texniki-texnoloji imkanlar?n kitab t?rtibat?nda rolu v? s. y?ks?k s?viyy?d? elmi izaha c?lb edilib; kitab?n n??riyyat-poliqrafiya sisteminin g?l?c?k inki?af?na m?sb?t-h?lledici ?h?miyy?tli t?siri ??bh?sizdir.
«Az?rbaycan kitab?n?n b?dii v? texniki t?rtibat tarixi» kitab-monoqrafiyas?nda Az?rbaycan kitab?n?n min illik tarixi diqq?t m?rk?zin? ??kilir; m??llif istehsalatda qazand??? z?ngin t?cr?b?l?rin? ?saslanaraq Az?rbaycan kitab?n?n b?dii v? texniki t?rtibat prosesini m?k?mm?l t?hlil? c?lb edir, el?c? d?, kitab??l?qla m???ul olan, n??r i?in? al?d? insanlara poliqrafiya-n??riyyat sisteminin praktik v? n?z?ri ?saslar?n? ayd?n ba?a sal?r. Burada yazar?n, ?d?bi, elmi, texniki v? b?dii redaktorun kitabla ?nsiyy?ti, kitab??l?qda onlar?n h?r birinin v?zif? funksiyalar? - v?zif?l?ri d?qiq g?st?rilir, kitab n??r ed?nin t?rtibat funksiyalar? ayd?n formada ?ks etdirilir, kitab-poliqrafiya i?inin ?ap m?rh?l?l?ri, ?ap ?sullar? yollar? m??yy?n edilir.
Kitab b?dii t?rtibat v? texniki ?ap z?rur?tl?ri fonunda bir t?snifat verir. ?oxlar?n?n, kitab-n??r i?ind? maddi-texniki bazan?n m?tl?q vacibliyinin olmas? fikrini m??llif ?rad? ?l?sg?rova monoqrafiya boyu tamam f?rqli t?klif v? layih?l?rl? d?qiql??dirir. Onun bu t?klifl?ri t?kc? kitab-n??riyyat i?inin m?k?mm?lliyin? siray?t etmir, h?m d? poliqrafiya materiallar? istehsal?nda b?dii-texniki predmetl?rin ?md? m?s?l? oldu?una diqq?t ??kir.
Monoqrafiyan?n maraql? statuslar?ndan biri kitab n??rinin kompozisiya v? b?dii-poliqrafik m??zind? psixofizioloji amill?rin dinamikliyidir. M??llif kitab t?rtibat? v? texniki z?rur?tl?rl? yana??, m?tnin d?rk olunmas?, m?vzunun m?ntiqd? bitkin forma almas?, redaktorun m?tn? qar??l?ql? yana?ma t?sirl?ri, redakt? i?ind? redaktor d?r?stl?y?, h?tta abzas, yaz?da kursiv m?s?l?si, ?riftl?rin ?l?? v? yerl??dirilm?si, ?lifbaya uy?un ?riftin se?ilm?si, m?tnin, da??d??? ?sasa g?r? s?ralanma formalar? v? s.-? d? s?rf t?cr?bi-d?qiq elementl?r kimi yana??b, araya-?rs?y? g?tirdiyi bu t?dqiqat i?inin m?k?mm?lliyin? nail olub.
Ad???kil?n kitab n??riyyat-poliqrafiya sah?sind? kadr haz?rl???na d?r?st ?yani v?saitdir. A????, m??llif bu sanball? monoqrafiyan?n t?cr?bi istifad?sin? geni? z?min yarad?b, burada t?kc? bir s?b?b? deyil, bir s?ra sah?l?r? z?ngin material ver?n ?h?miyy?tli elmi u?ura imza at?b.
Monoqrafiyada n?z?riyy? v? t?cr?b? birl??mi? ??kild?dir. M??llif burada kitab?, kitab??l???, n??r i?ini (h?m d? ilk d?f? olaraq) kompleks ??kild? t?dqiqata c?lb edib, kitab? yazar, ?d?bi, elmi, texniki v? b?dii redaktorun, poliqrafiya m?t?x?ssisl?rinin birg? ?m?yinin m?hsulu kimi verib, ?mumi i?d? onlar?n h?r birinin da??d??? m?suliyy?ti g?st?rib.
T?biidir ki, n??r i?ind? t?rtibat ?n?mli m?s?l?dir, lakin m??llif bu prosesd? m?tnin s?hvsiz y???lmas?n?, faktlar?n d?qiqliyini, yaz?-x?tt z?minl?rini, redakt?ni, r?sam i?inin z?ruriliyini, slayd-ka??z v? ofset elementl?rini v? s. vacib say?r, texnoloji s?viyy?nin lab?dl?y?n? m?mk?n say?r v? buna s?but olaraq son ill?r orta m?kt?b d?rslikl?rind? ya?anan probleml?ri ?sas g?tirir. Biz d? bilirik ki, son ill?r d?rslikl?r ?d?bi-b?dii v? texniki redakt? i?ind?n x?b?rsiz olan m??yy?n ??xsl?r t?r?find?n haz?rlan?r. N?tic?d? kitab??l?q, n??r-poliqrafiya i?i bir k?narda qal?r, h?tta d?rslikl?rd? redakt? savads?zl??? qabar?q ??kild? diqq?t ??kir, kitab?n, b?t?vl?kd? oradak? m?tnl?rin d?rkind? xo?ag?lm?zlik ya?an?r. ?rad? xan?m?n monoqrafiyas? ?slind?, bu tip ?at??mazl?qlar? tam aradan qald?r?r, bir n?v, ??r?yin ??r?k?iy? verilm?sinin z?ruriliyini vacib say?r.
Monoqrafiyan?n elmi-h?yati v? ictimai ?h?miyy?t k?sb ed?n z?rur?tl?ri ?oxdur. M??llif bu m??zi «N?tic?»d? bir kod alt?nda sisteml??dirm?yi ustal?qla bacar?b: «…?nformasiya m?kan?na n?zar?t t?k ideoloji yox, h?m d? d?vl?ti ?h?miyy?t k?sb ed?n strateji m?s?l?dir. Buna g?r? d? n??riyyatlarda n??r? haz?rlanan ?s?rl?rin ideyas? d?qiql??dirilm?li, onlar?n elmi-?d?bi d?y?rin?, b?dii-texniki t?rtibat?na n?zar?t edilm?lidir. Ax? t?rtibat n??rin oxucu ??uruna t?sirini g?cl?ndirdiyi kimi, onu yanl?? istiqam?t? d? y?n?ld? bil?r…»
He? ??bh?siz, n??riyyat-poliqrafiya sah?sind? m?k?mm?l biliy?, z?ngin istehsalat t?cr?b?sin? yiy?l?nmi? ?rad? ?l?sg?rovan?n «Az?rbaycan kitab?n?n b?dii v? texniki t?rtibat tarixi» kitab-monoqrafiyas? kitab-n??r i?ind? analitik t?f?kk?r?, b?dii-texniki t?rtibat m?s?l?l?rini vacib say?r, bu m?st?vid? ?z?n?n ?h?miyy?tli rolunu t?qdim edir.
A????, h?rd?n el? kitablara rast g?lirik ki, ?zl?rinin ictimai vizual ?n?n??iliyi il? ger??k m?nada f?rqli t?sir ba???lay?rlar. Bel? kitablarda ?sas?n ruhsal-ictimai s?mt qabar?q-g?r?n?n olur. He? ??bh?siz, ?rad? xan?m?n ad???kil?n kitab? da bu prosesi ?z?nd? geni? ehtiva edir. M??llif burada f?rdi z?minl?r? ?saslan?b, kitab-n??r s?ciyy?sini t?cr?bi ?saslarla xarakteriz? edib, kitab t?rtibat? v? n?hriyyat-poliqrafiya kodeksl?rin? real g?rk?m verib.
?rad? xan?m?n ad???kil?n kitab? doktrina deyil, daha ?ox t?cr?b?, g?rk prosesidir. Kitab?n ?sas qay?si h?qiq?ti zamandan ?st?n tutan ?yani c?hddir.
U?uruna sevinirik, ?rad? xan?m!


Mənbə: M?nb?
Sizin Reklam Burada

BİZİ SOSİAL ŞƏBƏKƏLƏRDƏN İZLƏYİN: