TOKAT’IN SAZI SÖZÜ-2

18-11-2015, 18:00
1 487

http://s016.radikal.ru/i334/1511/e2/8904e809c3ba.jpg


TOKATLI BİR HAKK Г‚ЕћIДћI HACI RESГ›L ESER ( Г‚ЕћIK PÜRYГ‚NГЋ )
Turgay Akarslan
Geçen asrın ilk yarısında dünyaya gelen aşığımız 1931 yılında Tokat’ın Arapören köyünde hayata merhaba der. Dertler, mihnetler, sıkıntılar ve yokluklar içerisinde geçen çocukluk ve gençlik yılları adeta onun ruh dünyasını nakış nakış işlemiştir. Tokat ve çevresinde mana ikliminin sultanlarından olmuş, tüm gönül erleri gibi ışığıyla her daim çevresini aydınlatmıştır. O kendi ifadesiyle bir halk aşığı değil Hakk aşığıdır. Tasavvuf ehli bir Гўşık olan PüryГўnГ® çileli yaşamında nefsi ayaklar altına almış, gönül dünyasında kine, nefrete, öfkeye asla yer vermemiş, sevgi diliyle herkesi kucaklamıştır. Hayatıyla ilgili bilgilere şiirlerinde de rastlamak mümkündür

Tarih bin dokuz yüz tam otuz birde
Emroldum annemden dünyaya geldim
Elendim de, çaputlara belendim
Emdim de sütünü cilГўya geldim ifadeleriyle dünyaya geldiği tarihi bize bildirmektedir

Г‚şık PüryГўnî’nin babası Erzurum’un Olur, annesi ise o zaman Kars’a bağlı olan şu an ise Ardahan’ın Göle ilçesindendir. O, doğmadan babası Erzurum’daki Ermeni zulmünden kaçıp Tokat’ın Arapören köyüne yerleşmiştir. Bir dadaş evladı olan aşığımızı PüryГўnГ® yapacak olan hayat serencamı 1931’de Tokat’ın Arapören köyünde başlar, henüz bir yaşındayken annesini, yedi yaşında ise babasını kaybeden Г‚şık PüryГўnГ® iki kız, iki erkek kardeşiyle yapayalnız kalır, daha sonra yedi yaşında olan kız kardeşi Lalezar’ın da vefat etmesi onu derinden etkilemiştir. Bu kadar acının yanında bir de dünyaya geldiği andan itibaren annesinden geçen bir hastalık sebebiyle gözleri sadece küçük bir ışığa duyarlı görme yetisinden yoksundur. Yedi yaşında ise o ışığı da kaybetmiş ve tamamen karanlıklar içerinde kalmıştır. Sivas’ta ameliyat olmasına rağmen Sivas dönüşü zamanın imkГўnsızlıkları içerisinde dönüş yolunda gözleri toz ve topraktan enfeksiyon kapmış ve karanlık dünyası artık yalnızca gönül gözüyle aydınlanır hale gelmiştir. Bir dörtlüğünde bu durumunu şu dizlerle ifade etmiştir

Gözsüz idim böyle yalan dünyada
Ben bu kahrı çeke çeke büyüdüm
Ећeyda bülbül gibi düştüm feryada
Gözyaşımı döke döke büyüdüm

Ne annem var idi ne de pederim
Öndersiz acaba nere giderim
Bildim böyle idi benim kaderim
Eğip boynum büke büke büyüdüm

Aşığımızın acılara zamansız merhaba deyişi sanki kaderin ona hazırladığı Гўşıklık mertebesine birer hazırlık gibidir.

Ben bu derdi çeke çeke
Çektiğim dertten usandım
Elin bağı gül, gülistan
Dikenli ottan usandım
Bakın feleğin işine
Neler getirdi başıma
Çekerim gelmez peşime
Yedeksiz attan usandım

Çektiği dert ve sıkıntıları bu şekilde ifade etmiş, derdin ve sıkıntının peşini bırakmadığını şiirlerinde dile getirmiştir. Acıların ilmek ilmek dokunduğu ve dört bir tarafının dertlerle örüldüğü çocukluk ve gençlik yıllarında onu asıl Гўşık yapacak ve Hakk Гўşığı mertebesine ulaştıracak olaylar da genç yaşında, on dört, on beş yaşlarında başına gelecektir. Akranları yavaş yavaş evlenmekte, düzenden, tertipten evliliğin güzelliklerinden bahsetmekte, Г‚şık PüryГўnГ® de tüm bunlara şahit olmaktadır. O da gönlünü yan köyde çevresinden duyduğu Aliye isimli bir genç kıza kaptırır. Evlenmek ister, fakat PüryГўnî’nin garibanlığı ve görme engelinden dolayı kızı vermezler, vermedikleri gibi küçümserler hor ve hakir görürler. İşte bu halet-i ruhiye içerisinde Г‚şık PüryГўnГ® bir sabah terler içinde ve cezbe halinde uyanır. Aslında bu hГўl adeta bir mumun aleve dönüşmüş halidir. Aşkın kabına sığmaması ve taşmasıdır. O hГўl gece rüyada PГ®r elinden bade içmekle gerçekleşmiştir. PГ®r ona; yan Гўşık hem de çok yan; ama bundan sonra halk için değil Hakk için yan. Çok yan, pür yan, o aşkı geç, Hakk’a gel der. Terler içerisinde uyanan PüryГўnГ® dilinde şiirler, kalbinde Hakk aşkıyla üç gün, bir hafta cezbe halinde dolaşır durur. Etrafındakiler anlayamazlar, bu hale bir anlam veremezler. Hocalara götürürler, okuturlar üfletirler ama bir çözüm bulamazlar. Г‚şık PüryГўnГ® mecazi aşktan ilahi aşka giden yolculuğun sonunda Hakk Гўşığı olmuştur artık. Ve mahlası da PГ®r elinden bizzat kendisine takim edilmiştir. Henüz on dört on beş yaşlarında bu mertebeye ulaşmış ve kısa zamanda çevre köylerde de duyulan, davetlere, düğünlere çağrılan bir Гўşıktır artık. Mecazi aşktan ilahi aşka giden bu yolda Hakk’ı bulmuş, O’na yönelmiş ve O’nu diline tesbih edinmiştir. Ећimdi tek Maşuk’u Allah Olmuştur. Aşağıdaki dizler bu durumu özetler mahiyettedir.

Seni arzuladı canım efendim
Heves ile arz eylerde gelirim
Sensiz geçmez bu dünyada bu günüm
Hakikat rahını sezer gelirim

Felek bizi etti dert değirmeni
Ancak sende ya Rab derdin dermanı
Önümüze geldi bahri ummanı
Sen izin verirsen yüzer gelirim

1960’lı yıllarda amcasının kızıyla evlenir ve hayatını anlattığı şiirinde evlilik bahsini şu dizlerle ifade eder
Hakka, hakikata böyle bağlandım
Sabır köşesinde, kaldım eğlendim
Yaşım otuz birdi bende evlendim
Belledim yeniden, ayana geldim

Г‚şık PüryГўnГ® evlendikten sonra köyde geçinemeyeceğini de düşünerek Tokat’a taşınır. Aslında köyü, tabiatı, çiftçiliği çok sever ama tamamen ekonomik kaygılarla şehre taşınmak zorunda kalır. Г‚şık PüryГўnî’nin altı çocuğu olur. İlk çocuğu evin içerisinde yanan mangaldaki kömürden dolayı zehirlenerek vefat eder. Ећehirde geçimini sağlayabilmek için bakkal çalıştırır, simit satar, davet edildiği düğünlere katılır ve bu şekilde hayatını idame etmeye çalışır. Yokluklar ve fakirlik onu bir türlü terk etmek istemez, bir şiirinde bu durumu şu şekilde özetlemiştir

Gördüm yokluk, gördüm, senin zorunu
Düşünen yok bugün ile yarını
Vita yağı kesti benim ferimi
Yokuşları çıkacağım kalmadı

Yoksullar böyle böyle bu kahrı çeker
Ağlayıp gözünden kanlı yaş döker
İki yüz liradır bir kilo şeker
Gücüm yetip alacağım kalmadı

Zamanla Гўşıklığı bölgede duyulmaya başlayınca birçok Гўşık karşılaşmalarına ve düğünlere davet edilmeye başlayan Г‚şık PüryГўnГ® 1974 ve 1976’ da Konya Г‚şıklar Bayramı’na da davet edilir. Г‚şık PüryГўnГ® saz çalmayan badeli Hakk Гўşığıdır.
Son anına kadar gönül nağmelerini insanlara ulaştıran Г‚şık PüryГўnГ® 27 Temmuz 2006’da 75 yaşında hayata gözlerini yumdu. Ve hasretini duyduğu ebedi Гўleme kavuştu. Dileriz Tokat Г‚şık PüryГўnî’ye gereken vefayı gösterir. Gelecek kuşaklara O’nun bu güzel vasıflarını aktarmak için gereken ne ise yapılır. Biz biliyoruz ki Г‚şık PüryГўnГ® ve onun gibi değerler birer kültürel mirastır ve bu mirasa geleceğimiz adına sahip çıkmak her şeyden önce bir vefa borcudur.
Turgay AKARSLAN

TÜKETMECE
UДћURLAMA ( Elveda )

Gelin biz kılalım farz ile sünnet
Resulümüz der ki hani ya ümmet
Çıkmaz aklımızdan böyle muhabbet
Size güle güle bize elveda

Sarardı bu benzim döndü gazele
Г‚şık Seyit yareleri tazele
Sevda çekmiş Tan yıldızı güzele
Size güle güle bize elveda

Hayaleti hГўlГў daha karşında
Aklın almış fikrin gitmiş başında
Sevdaya düşmüştü bu genç yaşında
Size güle güle bize elveda

Gör ki Tan yıldız’a neler söylemiş
Gezmiş aşkın deryasını boylamış
Г‚şıklığı Hak tecelli eylemiş
Size güle güle bize elveda

Г‚şıklar sözünü derinden açar
Çalışan bir kul hiç kalır mı naçar
Vakit doldu saat ikiyi geçer
Size güle güle bize elveda

Gönülden severim her zaman sizi
Gitmiyor aklından o Tan yıldızı
Daha kılmadık biz yatsı namazı
Size güle güle bize elveda

Sabah olur ezan okur hocalar
Okur okur Kur’an’ını heceler
Tatlı uykularda hayli geceler
Size güle güle bize elveda

Mevlâ’m hepinizden çok olsun razı
Hocam hatırlasın hem böyle bizi
ÜryanГ®, Muzaffer illГў Kul Gazi
Size güle güle bize elveda

Ancak Mevlâ’m bilir gayrı gaibi
Sabır ile teskin etti Eyyub’u
Hakkın helГўl eyle düğün sahibi
Size güle güle bize elveda

Г‚şık niçin sevgi saygı bilmesin
Kalmayalım şimdi sabah olmasın
Gayrı gidek ev sahibi yılmasın
Size güle güle bize elveda

PüryanГ® muhabbet bırakıp kaçmaz
Beyhude Türkiye’yi gezip dolaşmaz
Yenge bacılarım kapıyı açmaz
Size güle güle bize elveda

PÜRYANГЋ der evden sabahtan çıktık
Seyrettik mah cemaline biz baktık
Saat ikiy’ geçer fazla geciktik
Size güle güle bize elveda

Г‚şık PüryГўnГ®


Mənbə: [xfgiven_menbe][xfgiven_menbe]
Sizin Reklam Burada

BİZİ SOSİAL ŞƏBƏKƏLƏRDƏN İZLƏYİN: